Naar de inhoud
Opa Lang en Plak
Praktisch

Een slaapritueel dat je ook op een drukke avond volhoudt

Bijgewerkt op 6 september 2026

Plak kruipt terug onder het bed terwijl het kind al bijna slaapt.

Een avondritueel is een reeks dingen die elke avond in dezelfde volgorde gebeuren. Niet omdat de dingen zelf bijzonder zijn, maar omdat de volgorde het signaal is.

Waarom volgorde meer doet dan inhoud

In het onderzoek van Mindell en collega's uit 2015, onder de moeders van 10.085 kinderen, hing elke uitkomst mee met de frequentie van het ritueel: bedtijd, inslaaptijd, wakker worden en totale slaapduur. Er staat nergens dat het verhaal beter moet zijn. Er staat dat het vaker moet.

Dat is goed nieuws voor een dinsdag waarop het al kwart over zeven is. Een korter ritueel dat elke avond doorgaat, verslaat een uitgebreid ritueel dat drie keer per week sneuvelt.

Vier blokken, ongeveer twintig minuten

Deze volgorde werkt voor kinderen van drie tot zeven en past in twintig minuten:

Het vierde blok is het blok dat mensen overslaan en dat het meeste doet. Als de laatste dertig seconden elke avond identiek zijn, kent je kind het einde al voordat het er is.

Hoeveel slaap heeft een kind nodig

De Nederlandse JGZ-richtlijn geeft geen streefgetal, en dat is een bewuste keuze. De richtlijn noemt gemeten gemiddelden en zet er letterlijk bij dat het geen aanbeveling is: rond drie jaar 12,6 uur per etmaal, tussen vier en acht jaar 10,7 uur, tussen negen en dertien jaar 10,2 uur. De spreiding rond die getallen is groot.

Praktisch betekent dat: kijk naar je eigen kind in plaats van naar de klok. Een kind dat 's ochtends uit zichzelf wakker wordt en overdag niet instort, slaapt genoeg, ook als het een half uur onder het gemiddelde zit.

Als het ritueel uitloopt

Uitlopen gebeurt bijna altijd op hetzelfde punt: het onderhandelen na het verhaal. Nog eentje, nog even water, nog even iets vertellen. Twee dingen helpen daartegen.

Spreek het aantal verhalen af voordat je begint, niet erna. En geef het ritueel een vast einde dat niet over tekst gaat maar over een handeling, zodat er geen zin is waar nog een zin achter kan.

Werkt dat niet, dan is de kans groot dat er iets anders speelt. Daarover gaat je kind wil niet slapen.

Lees avond 10, Onder het bed. Daarin gaat Plak weer onder het bed liggen, en dat is precies het soort vast einde waar dit stuk over gaat.

Bronnen